BioScience dergisinde yayımlanan yıllık iklim raporu, Dünya’nın iklim göstergelerinin giderek daha kaygı verici bir tablo ortaya koyduğunu gösterdi. Araştırmada, atmosferdeki karbon miktarı, okyanus sıcaklıkları ve yangınlarda yanan arazi miktarı dahil iklim değişikliğinin 16 temel göstergesi değerlendirildi.
Rapora göre 2026’da karbondioksit, metan ve azot oksit seviyeleri rekor düzeylere ulaştı. Fosil yakıt tüketimi 2025’te yüzde 0.9 artarken enerji kaynaklı karbondioksit emisyonları ilk kez 41 gigatonu aştı. Aynı dönemde orman yangınları 10.8 milyon hektarlık alanı yok etti.
Okyanusların giderek daha fazla ısıyı emmesi, buzulların kalınlığının ve kutuplardaki buz kütlesinin azalmasına, deniz seviyelerinin yükselmesine ve okyanusların ısınmasına yol açıyor. Raporda, bu gelişmelerin iklim sistemindeki dengesizliği daha da artırdığı belirtildi.
‘Bugün 30 yaşında olanlar büyük değişimler görebilir’
Oregon Eyalet Üniversitesi’nden araştırmanın başyazarı William J. Ripple, bugün 30 yaşında olan kişilerin yaşamları boyunca iklim sistemindeki kritik eşiklerin aşılmasıyla bağlantılı büyük değişimler görebileceği uyarısında bulundu. Ripple, özellikle Grönland ve Antarktika buz tabakaları, Amazon yağmur ormanları ve Atlantik Okyanusu’ndaki akıntı sisteminin zayıflaması konusunda endişeli olduğunu belirtti.
İklim sistemindeki “devrilme noktaları” olarak adlandırılan eşikler aşıldığında, değişimlerin geri çevrilmesi mümkün olmayabilir. Uzmanlara göre tehlike, bu eşiklerin aşıldığının ancak sonuçlar geri döndürülemez hale geldikten sonra anlaşılması.
Yenilenebilir enerjide ilerleme umut mu?
Raporda, iklim krizine karşı mücadelede olumlu gelişmelere de dikkat çekildi. 2025’te yenilenebilir enerji, bir asırdan uzun süre sonra ilk kez küresel elektrik üretiminde kömürü geride bıraktı. Düşük karbonlu kaynaklar, dünya genelindeki elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 43’ünü karşıladı. Elektrikli otomobil satışlarının payı da artmaya devam etti.
Bilim insanları, mangrov ormanlarının kıyıları fırtına kabarmalarına karşı koruyabileceğini ve karbon tutabileceğini, dağıtık güneş enerjisi sistemlerinin ise aşırı hava olaylarında elektrik arzının sürdürülmesine yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Ripple, iklim değişikliğiyle mücadele için gerekli araçların büyük bölümünün mevcut olduğunu ancak bunların yeterince hızlı kullanılmadığını ekledi.
